زندیق: کسی که تظاهر به اسلام کند

زندیق

شیخ در خلاف در تعریف زندیق می‌نویسد: کسیکه تظاهر به اسلام کند ولی در باطن کافر باشد. امامیه و مالک معتقد به عدم قبولی توبه وی هستند ولی شافعی معتقد است توبه وی پذیرفته می‌شود. ابوحنیفه در این مسئلة دو قول اختیار کرده است.

دلیل قول امامیه، دلالت روایات و اجماع اصحاب است. و اگر توبه‌ اش را هم اظهار کند دلیل بر اسقاط حد قتل از وی نمی‌‌شود.[1]

---

[1] - ابن ادریس الحلی، محمد بن منصور،‌ همان.

آکل الربا

آکل الربا

ابن ادریس در سرائر می‌نویسد: «رباخوار بعد از اتمام حجت بر تحریم ربا بر وی . معاقبه و تعزیر می‌شود تا اینکه توبه کند و اگر معتقد به تحلیل ربا بود اگر مولود بر فطرت اسلام بود بدون استتابه کشته می‌شود و اگر اسلامش مسبوق به کفر بود توبه داده می‌‌شود و در صورت عدم پذیرش توبه قتلش واجب است.[1]»

---

[1] - ابن ادریس الحلی،‌ محمد بن منصور، السرائر الحاوی للتحریر الفتاوی،‌ جلد دوم، قسم، مومه النثر الاسلامی،‌ ] بی تا[ ص / 478.

ساحر : کسی که به سحر عمل می‌کند

کسی که به سحر عمل می‌کند اگر چه مستحل آن نباشد، اگر مسلمان باشد کشته می‌شود و اگر کافر باشد تعزیر می‌شود مستند این قول روایت نبوی است که «ساحر المسلمین یقتل و ساحر الکفار لایقتل» ساحر اگر قبل از اقامه حد بر وی توبه کند حد ساقط می‌شود و در روایتی از امام صادق (ع) آمده است« عن علیا کان یقول من تعلم من السحر شیئان کان اخر عهد بر به وحده القتل الا ان یتوب.[1]

---

[1] - الشهید الثانی، زین الدین بن علی، پیشین، جلد دوم،‌ صص/ 377 و 380.

ساب النبی

ساب النبی

از منفردات امامیه این است که ساب النبی چه مسلمان باشد و چه کافر فوراً کشته می‌شود. لکن فقهای عامه در این نظر با شیعه مخالفند. ابوحنیفه معتقد است : کسیکه ساب النبی کند اگر مسلمان باشد مرتد است و اگر کافر باشد تعزیر می شود ولی کشته نمی شود.

مادة‌513 قانون مجازات اسلامی نیز به تبعیت از فقه امامیه می گوید: « هر کس به مقدمات اسلام و یا هر یک از انبیای عظام یا ائمه طاهرین یا حضرت صدیقه طاهره اهانت نماید اگر مشمول حکم ساب النبی باشد اعدام می‌شود و در غیر این صورت به حبس از یک سال تا پنج سال محکوم خواهد شد.

مرتد کسی است که کفرش مسبوق به اسلام

مرتد کسی است که کفرش مسبوق به اسلام باشد. مرتد بر دو نوع است یا فطری است یا ملی. در تعریف مرتد فطری گفته شده است کسیکه بعد از تولدش بر اسلام کافر شود یعنی یکی از والدین وی مسلمان باشد ولی مرتد ملی فردی است که از کفر برگردد.

قول مشهور فقها این است که مرتد فطری اگر مرد باشد توبه‌اش پذیرفته نمی‌شود و قتل او واجب می‌گردد زوجه‌اش باید عده وفات نگه دارد و اموالش به ورثه‌اش منتقل می‌‌شود.

اما چنانچه مرتد ملی باشد توبه داده شود و چنانچه از توبه امتناع کرد به قتل می‌رسد . در اینکه مدت لازم برای استتابه مرتد ملی چقدر است شهید می گوید: «فیستتاب ثلاثه ایام» که این نظر بسیاری از فقهای امامیه است.

در مورد زن مرتد،‌ اجماع محصل و منقول و نصوص متعدد دلالت دارند که زن مرتد کشته نمی‌‌شود بلکه توبه داده می‌شود اگر توبه کرد که آزاد می‌شود و الاحبس دائم می‌شود و در اوقات نماز تازیانه‌ زده می‌‌شود.